Spinnen (Arachnida)
P.J. van Helsdingen EIS-Nederland Postbus 9517 2300 RA Leiden Tel: 071-5687413 E-mail: peter.vanhelsdingen@ncbnaturalis.nl Nieuwsbrief SPINED Voor de Werkgroep Spinnen wordt een nieuwsbrief uitgegeven die de naam SPINED draagt. Dit is een afkorting van SPInen van NEDerland. Dat "spined" als Engels woord goed bij spinnen past is een leuke bijkomstigheid. Buitenlanders spreken de naam van het tijdschrift dan ook op zijn Engels uit. De afleveringen worden in druk verspreid, maar tegenwoordig vanwege het gemak vooral als pdf. Het wordt ruim verspreid binnen Europa. SPINED verschijnt tweemaal per jaar en bevat artikelen over spinnen en hooiwagens. De meeste artikelen gaan over inventarisaties van gebieden, nieuwe waarnemingen van zeldzame of bijzondere soorten en meldingen van nieuwe soorten, die nog niet eerder in ons waren aangetroffen. Maar er worden ook meer theoretische beschouwingen opgenomen over relaties tussen spinnen onderling, zowel binnen een soort als tussen individuen van verschillende soorten. De nieuwsbrief van de Werkgroep Hooiwagens "Opilionieuws" is ook in SPINED te vinden. SPINED is bedoeld om alle personen die in spinnen en hooiwagens geïnteresseerd zijn op de hoogte te houden van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van nomenclatuur, literatuur en bijeenkomsten, zoals internationale congressen. De recente nummers van SPINED zijn hier beschikbaar. Spin van het jaar 2011: de labyrintspin Agelena labyrinthica De labyrintspin is een heel bekende soort uit de familie van de Trechterspinnen (Agelenidae). De labyrintspin ontleent zijn naam aan de karakteristieke vorm van zijn trechterweb. Over de gehele wereld zijn er 500 soorten trechterspinnen; in Europa zijn dat er zon 150. Binnen Nederland is de verspreiding nog onvolledig bekend. Een gebrekkig beeld van verspreiding komt vooral voor bij algemene soorten, omdat de meeste mensen daaraan geen aandacht besteden. Het is de bedoeling van het project De Spin van het Jaar ook voor een algemene soort aandacht te vragen en er meer gegevens over te verzamelen. Meer informatie vindt u hier. Lentevuurspin Eresus sandaliatus Dit blijft ook in 2011 een aandachtssoort. Het bekende verspreidingsgebied is beperkt tot de zuidelijke Veluwe en Noord-Limburg, maar in het afgelopen jaar is in de provincie Noord-Brabant een populatie aangetroffen in het grensgebied tussen België en Nederland. Grote gerande oeverspin Dolomedes plantarius Met name in de NO-polder lijkt er een uitbreiding van het areaal op gang te zijn. Nederland is wat betreft deze soort goed bedeeld doordat de meeste laagveenplassen de status van reservaat hebben. In een aantal reservaten is bovendien verjonging van laagveen op gang gebracht door het leegtrekken van oude, verboste petgaten. Daardoor worden nieuwe leefgebieden gemaakt. Florentijnse muurspin Segestria florentina Al sinds ruim een eeuw is deze soort bekend uit Zeeland. Later werd hij ook in enkele grote steden gevonden, zoals Rotterdam, 's-Gravenhage en Amsterdam. Ik onderzocht de verspreiding in Zeeland indertijd wat nauwkeuriger en het leek dat met name in Zeeuws-Vlaanderen, Noord- en Zuid-Beveland, Walcheren en Schouwen-Duiveland hij in vrijwel elk dorp of stad voorkomt. De laatste jaren lijkt ook deze soort zich uit te breiden. Er zijn meldingen uit Koudekerk aan den Rijn en uit de stad Utrecht. Er zijn ook diverse gevallen van beten door deze spin bekend geworden. Een uitzondering, want de overige spinnen in Nederland doen dat niet of komen niet door de huid heen. Publicaties Een permanent bijgehouden versie van de catalogus van de Nederlandse spinnen, als opvolger voor de catalogus uit 1999 in de Nederlandse Faunistische Mededelingen 10, is hier te vinden. Deze is niet op papier gepubliceerd maar alleen als pdf in te zien en te downloaden. Tevens is een naamlijst met codes en een overzicht met het voorkomen van de soorten per provincie beschikbaar. Op deze pagina zijn diverse andere publicaties van de EIS-spinnenwerkgroep beschikbaar.

Spinnen (Arachnida)

P.J. van Helsdingen
EIS-Nederland
Postbus 9517
2300 RA Leiden
Tel: 071-5687413
E-mail: peter.vanhelsdingen@ncbnaturalis.nl

Nieuwsbrief SPINED
Voor de Werkgroep Spinnen wordt een nieuwsbrief uitgegeven die de naam SPINED draagt. Dit is een afkorting van SPInen van NEDerland. Dat "spined" als Engels woord goed bij spinnen past is een leuke bijkomstigheid.

Buitenlanders spreken de naam van het tijdschrift dan ook op zijn Engels uit. De afleveringen worden in druk verspreid, maar tegenwoordig vanwege het gemak vooral als pdf. Het wordt ruim verspreid binnen Europa.

SPINED verschijnt tweemaal per jaar en bevat artikelen over spinnen en hooiwagens. De meeste artikelen gaan over inventarisaties van gebieden, nieuwe waarnemingen van zeldzame of bijzondere soorten en meldingen van nieuwe soorten, die nog niet eerder in ons waren aangetroffen. Maar er worden ook meer theoretische beschouwingen opgenomen over relaties tussen spinnen onderling, zowel binnen een soort als tussen individuen van verschillende soorten. De nieuwsbrief van de Werkgroep Hooiwagens "Opilionieuws" is ook in SPINED te vinden. SPINED is bedoeld om alle personen die in spinnen en hooiwagens geïnteresseerd zijn op de hoogte te houden van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van nomenclatuur, literatuur en bijeenkomsten, zoals internationale congressen.

De recente nummers van SPINED zijn hier beschikbaar.

Spin van het jaar 2011: de labyrintspin Agelena labyrinthica
De labyrintspin is een heel bekende soort uit de familie van de Trechterspinnen (Agelenidae). De labyrintspin ontleent zijn naam aan de karakteristieke vorm van zijn trechterweb. Over de gehele wereld zijn er 500 soorten trechterspinnen; in Europa zijn dat er zon 150. Binnen Nederland is de verspreiding nog onvolledig bekend. Een gebrekkig beeld van verspreiding komt vooral voor bij algemene soorten, omdat de meeste mensen daaraan geen aandacht besteden. Het is de bedoeling van het project De Spin van het Jaar ook voor een algemene soort aandacht te vragen en er meer gegevens over te verzamelen. Meer informatie vindt u hier.

Lentevuurspin Eresus sandaliatus
Dit blijft ook in 2011 een aandachtssoort. Het bekende verspreidingsgebied is beperkt tot de zuidelijke Veluwe en Noord-Limburg, maar in het afgelopen jaar is in de provincie Noord-Brabant een populatie aangetroffen in het grensgebied tussen België en Nederland.

Grote gerande oeverspin Dolomedes plantarius
Met name in de NO-polder lijkt er een uitbreiding van het areaal op gang te zijn. Nederland is wat betreft deze soort goed bedeeld doordat de meeste laagveenplassen de status van reservaat hebben. In een aantal reservaten is bovendien verjonging van laagveen op gang gebracht door het leegtrekken van oude, verboste petgaten. Daardoor worden nieuwe leefgebieden gemaakt.

Florentijnse muurspin Segestria florentina
Al sinds ruim een eeuw is deze soort bekend uit Zeeland. Later werd hij ook in enkele grote steden gevonden, zoals Rotterdam, 's-Gravenhage en Amsterdam. Ik onderzocht de verspreiding in Zeeland indertijd wat nauwkeuriger en het leek dat met name in Zeeuws-Vlaanderen, Noord- en Zuid-Beveland, Walcheren en Schouwen-Duiveland hij in vrijwel elk dorp of stad voorkomt. De laatste jaren lijkt ook deze soort zich uit te breiden. Er zijn meldingen uit Koudekerk aan den Rijn en uit de stad Utrecht. Er zijn ook diverse gevallen van beten door deze spin bekend geworden. Een uitzondering, want de overige spinnen in Nederland doen dat niet of komen niet door de huid heen.

Publicaties
Een permanent bijgehouden versie van de catalogus van de Nederlandse spinnen, als opvolger voor de catalogus uit 1999 in de Nederlandse Faunistische Mededelingen 10, is hier te vinden. Deze is niet op papier gepubliceerd maar alleen als pdf in te zien en te downloaden.

Tevens is een naamlijst met codes en een overzicht met het voorkomen van de soorten per provincie beschikbaar.

Op deze pagina zijn diverse andere publicaties van de EIS-spinnenwerkgroep beschikbaar.